| Die Gladysz aus | |
| 1411 | |
| Mikołaj Gładysz z
Łosia nad Ropą, herbu Gryf, prawdopodobnie burgrabia muszyński,
został uniewinniony w sądzie krakowskim z zarzutu poddania
grodu Muszyna byę moće ?ciborowi, wojewodzie siedmiogrodzkiemu,
w 1411 roku.si.
Nikolaj Gladysz, aus Elch an der Ropa " Wappen Gryf,vermutlich Burggraf Muszynski wurde frei gesprochenvom Krakauer Gericht von dem Vorwurf die Burg aufgegeben zu haben. Der Bürgermeister vom Kreis Siedmiogrdzie
|
|
|
Przeszłość
wsi - czyli wszystko wokół gniazda rodowego Gładyszów Szymbark - nie jest zwyczajną wioską, jakich szereg rozsypanych jest w jego pobliżu. Według miejscowych tradycji miał być dawniej miastem, wprawdzie niewielkim, ale wybijającym się ponad otaczające osiedla. Jako pamiątka dawniej, świetniejszej przeszłości pozostała do dziś nazwa Miastko jednego z przysiółków, który znajduje się w centrum miejscowości. Szymbark jest osadą bardzo starą istnieje już w XII w. Nazywał się podobno wtedy Krasna Góra, i pod tą nazwą należałoby go szukać w najstarszych dokumentach diecezji krakowskiej, do której wtedy należał. Początkowo stanowił własność królewską, dopiero w połowie XIV w przeszedł w ręce rodziny Gładyszów herbu "Gryf" i na przeciągu trzech wieków stał się ich rodową siedzibą. Pierwszym z tej rodziny, o którym spotykamy wzmianki w starych aktach i herbarzach, był występujący około 1330 roku Paweł Gładysz i jego syn Jan Gładysz, który po roku 1368 odziedziczył po ojcu urząd podrzędczego sądeckiego. Paweł Gładysz, żyjący za panowania Władysława Łokietka, był dobrym rycerzem i tym przysłużył się staremu królowi. Za to jego syn Jan za panowania Kazimierza Wielkiego, był otoczony szczególną opieką królewską i był zarządcą wielkich dóbr królewskich. Musiał się Gładysz wykazać, piastując ten urząd, wielką energią i zmysłem organizacyjnym skoro król go szczególnie popierał i 27 X 1359 roku w Sączu, w obecności urzędników królewskich nadał mu olbrzymie dobra w swoich lasach. Dokument, który wtedy wydano, nie istnieje, ale przechował się w odpisie w wyniku procesu wytoczonego całej rodzinie w 169 lat później. Oto treść tego dokumentu w przekładzie polskim z łaciny: "My Kazimierz [...] oznajmujemy, że pamiętając wierne służby rycerza Pawła Gładysza, który ojcu ... Władysławowi (królowi polskiemu) za życia wiernie usługiwał ... dalimy synowi jego Janowi naszemu podrzędczemu część naszych lasów leżących po obu stronach rzeki Zdyni Wielkiej i Zdyni Małej, aby tam lokować mógł wsie na prawie magdeburskim dla siebie i dla potomnych [...]. Nadto za specjalną naszą łaską nadalimy mu cały las po obu brzegach rzeki Ropy wpadającej poczynając od prawego źródła [...], aby tamże około nich zakładał wsie, budował miasta [...], aby tu był zawsze panem i dziedzicem". W ten sposób powstał po obu stronach rzeki Ropy bogaty i ludny "klucz" szymbarski. Po śmierci Jana klucz został podzielony pomiędzy spadkobierców. Jednemu z nich Piotrowi (pisał się "de Schimbark") przypadła wie Szymbark, a Mikołajowi ("de Łosie") południowa część posiadłości obecnie wie Łosie. Według wykazu poborowych podatku stanowego w roku 1581, włości należące do klucza szymbarskiego były bardzo okrojone. Szymbark następnie był w posiadaniu Szymona Gładysza pisarza grodzkiego, który był właścicielem kilku innych miejscowości, jak: Polnej i Szymonowic. Ostatnim z rodu Gładyszów w tej miejscowości był Paweł Gładysz, syn Szymona, do którego należał Szymbark do roku 1590 i Piotr Gładysz, który zeznał w testamencie z roku 1611, że Gładyszowie na zawsze przenoszą się z ziemi bieckiej w Sandomierskie. Na miejsce Gładyszów przybyli Strońscy, później Siedleccy, Bronikowscy, aż wreszcie z końcem XVIII w nabył tę miejscowość ks. Jan Bochniewicz prałat gnieźnieńscy. W 1808 roku przekazał on Szymbark na własność swym siostrom i siostrzeńcom. Od tego czasu na obszarze wsi zbudowano cztery dworki, z których trzy zachowały się do dzisiaj. Właścicielami poszczególnych dworków była: a) Stanisława Groblewska - Szymbark -
Bystrzyca |
|
|
Dorf-Geschichte |
|
| Das heißt alles
über den Stamm Gladyszow. Ihr Wappen Oppidum Szeinberg =”Die Stadt
Schönberg” Eine nicht mehr vorhandene Stadt.Szymbark ist kein normales Dorf, wie viele andere Dörfer in seiner weiteren Umgebung.
Nach einer Angabe soll es eine Stadt werden, nicht groß, aber etwas bedeutendes, mehr als eine Siedlung. Als Andenken an eine frühere, bessere Vergangenheit ist im Zentrum der Straßenname ( Miastko = Städtchen) bis heute geblieben. Szymbark ist eine sehr alte Siedlung,es gibt sie schon seid dem 12ten Jahrhundert. Sehr wahrscheinlich hieß sie damals Krasna Gora = Sonnenberg, (Piekna Gora) = Schönberg, unter diesem Namen soll man sie auch in den Akten der Krakauer Diozöse suchen, zu welcher sie gehört hat. Am Anfang war sie Eigentum des Königreichs,erst in der zweiten Hälfte des 14ten Jahrhunders ist sie in die Hände von Familie Gladysz mit dem Wappen Gryf übergeben worden. Innerhalb der drei Jahrhunderte ist sie zu Ihrem Familiensitz geworden. Der erst, der in der Akte, als Besitzer benannt wurde,ist im Jahr 1330 Pawel Gladysz und sein Sohn Jan Gladysz, welcher im Jahre 1368 das Amt eines Landeshauptmann von seinem Vater übernahm. Pawel Gladysz hat während der Herrschaft von Wladyslaw Lokietek gelebt, er war ein guter Ritter, und hat seinem alten König gut gedient.. Aus Dankbarkeit, wurde sein Sohn Jan in der Herrschaftszeit von Kazimierz dem Großen Verwalter des Königgutes und war zu seinem besonderem Schutz da. Gladysz mußte sich wegen seines hohen Amtes, sehr kraftvoll zeigen und sehr gute organisatorische Fähigkeiten beweisen. Der König war vom tun des Gladysz sehr angetan und übertrug ihm am 27.10.1359 in Saczu, in Anwesenheit hoher königlicher Beamter ihm ein großes Landgut in den königlichen Wäldern. Das Dokument, welches damals ausgestellt wurde, gibt es nicht mehr. In einer Abschrift der Prozessakten gegen die ganze Familie, 169 Jahre später wird diese Geschichte erwäht. Das ist der Inhalt des Dokuments Übersetz von Latein in Polnisch, von Polnisch in Deutsch: Wir Kazimierz (....), geben bekannt, dass wir die treuen Dienste unseres Rittes Pawel Gladysz, der unserem Vater Wladyslaw, König von Polen, in seinen Lebzeiten treu gedient hat: gaben wir seinem Sohn Jan (unserem Verwalter) Teile unserer Wälder, die zu beiden Seiten der Flüße Zdyni Wielkiej und Zdyni Malej liegen, damit er an dieser Stelle ein Dorf nach magdburgischen Gesetz. gründen und bewohnen kann. Für sich und seine Nachkommen. Des weiteren aus unserer Verpflichtung geben wir ihm den ganzen Wald zu beiden Seiten des Flusses Ropa, der Anfang ist rechts von der Quelle in Fließrichtung, damit er im Umkreis Dörfer gründen und Städte bauen soll damit er für immer Herrscher und Gutsherr sei. Auf diese Weise entstand auf beiden Seiten des Flußes Ropa eine reiches und bewohnbares Gebiet mit dem Namen Szymbark. Nach dem Tot von Jan Gladysz wurde das Gebiet unter den Erben aufgeteilt. Der erste Peter Gladysz (de Schimbark) erbte den Ort Szymbark und Nicolaus Gladysz (de Losie) erbte den südlichen Teil, des Gebietes und lebte in Losie. Nach Steuerurkunden aus dem Jahre 1581 war das das Gebiet arm . Als nächstes wurde Szymbark vom Simon Gladysz (Szymon Szymonowic) einem Poeten bewohnt, welcher auch Besitzer von vielen anderen Orten war, z.B. : Polnej und Szymonowic . Der letzte aus dem Geschlecht der Gladysz im Ort Szymbark war Paul Gladysz, Sohn von Simon, welcher bis 1590 in dem Ort wohnte und Peter Gladysz. Peter schrieb in seinem Testament von 1611, das die Gladysz für immer das Gebiet verlassen sollen. Sie sollen nach Sandomiersk übersiedeln. |
|
|
1848 |
lebte in Sepno das liegt im Wertener Kreis Großherzogtum
Posen Vincent Theodor Gladysz,welcher Sohn von Johann Franz Gladysz
desen Vater Thadeus Gladysz genannt wurde,der wiederum Sohn von Michael
Gladysz
War Johann Nepomuk Gladysz Burggraf |